Tag Archives: κουρουπακης καθημερινη

Του ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΚΟΥΡΟΥΠΑΚΗ

Όταν η Τέχνη συναντά την Ιστορία με διεργασίες υπερ-χρονικές  το αποτέλεσμα δεν μπορεί παρά να είναι εντυπωσιακό. Αυτή την αίσθηση δημιουργεί και η εικαστική δράση «Εις το Κολόσσιν και εις τα καστελλία» που εγκαινιάσθηκε το Σάββατο 10 Οκτωβρίου 2015 στο Κάστρο Κολοσσίου από τον διευθυντή των Πολιτιστικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού κ. Παύλο Παρασκευά, που συνδιοργανώνεται από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού και το Κοινοτικό Συμβούλιο Κολοσσίου.

3

Η έκθεση πραγματοποιείται υπό την επιμέλεια της δρος Νάτιας Αναξαγόρου με στόχο τη στήριξη και προώθηση της πολιτιστικής καινοτομίας εκτός των αστικών κέντρων, αλλά και να θεμελιωθεί μία ουσιαστική αποκεντρωτική πολιτική. Με τις πολιτιστικέ δράσεις αυτές αναζωογονείται ένας γόνιμος διάλογος ανάμεσα στην τέχνη του σήμερα και την ιστορία. Αυτόν ακριβώς τον διάλογο φαίνεται ότι η δρ Νάτια Αναξαγόρου τον έχει αφουγκραστεί πάρα πολύ καλά, αφού και οι προηγούμενες δράσεις της φανερώνουν μία εικαστική συνέπεια και συνέχεια. Να υπενθυμίσουμε τις εικαστικές δράσεις Maniera Cypria και Μη μου Άπτου, στις οποίες το χθες συνομιλούσε ισότιμα με το σήμερα, χωρίς ανταγωνισμό χρωμάτων, σχημάτων ή μανιέρας. Όπως δήλωσε στην «Κ» η δρ Αναξαγόρου τα έργα που εκτίθενται στο κάστρο του Κολοσσίου αναδεικνύουν την ιστορία του, μιας και τα εκθέματα δεν επιβάλλονται στον χώρο, αλλά φαίνεται να είναι μέρος του ή φυσική χρονική συνέχειά του. Άλλωστε, το εμβληματικό κάστρο του Κολοσσίου με την πολυαίωνη ιστορία του είναι μια αυτόφωτη πολιτισμική χοάνη, που με τον τρόπο του ξέρει να αποβάλλει καθετί ξένο. Στους χώρους του κάστρου του Κολοσσίου εκθέτουν 20 σύγχρονοι εικαστικοί, μέσα από τριάντα έργα, ταξιδεύουν τον επισκέπτη στην ιστορία του Κάστρου. Τα δεκαπέντε από τα έργα είναι καινούργιες δημιουργίες, οι οποίες φιλοτεχνήθηκαν ειδικά για τους χώρους του Κάστρου.

5

Λευτέρης Τάππας, Γεράκια.

Η Έκθεση
Στο πρώτο δωμάτιο, που άλλοτε ήταν χώρος προσευχής ή αίθουσα για τις συνεστιάσεις των φεουδαρχών και κτητόρων του Κάστρου, δεσπόζει η τοιχογραφία της Σταύρωσης του τέλους του 15ου αιώνα, δείγμα της σταυροφορικής τέχνης που συνενώνει στοιχεία της Δύσης, της Λεβαντίνης αλλά και της κυπριακής αγιογραφικής παράδοσης. Η υφολογική αυτή πρόσμιξη στην αγιολογική τέχνη της εποχής τυγχάνει ειδικής πραγμάτευσης από σύγχρονους καλλιτέχνες, οι οποίοι ενδιατρίβουν επίσης στους διαδοχικούς φεουδάρχες, τους Ναΐτες, τους Ιωαννίτες Ιππότες και την ενετική οικογένεια Κορνάρο, που μετέτρεψαν τον ντόπιο ελληνικό πληθυσμό σε παροίκους. Τα οικόσημα και τα εμβλήματα των Λουζινιάν καθώς και των ξένων στρατιωτικών ταγμάτων, όπως τα βλέπουμε στη μαρμάρινη πλάκα στην ανατολική εξωτερική πλευρά του Κάστρου δίνουν το έναυσμα καλλιτεχνικής εντρύφησης καθώς επίσης και οι γεωργικές και αγροτικές ενασχολήσεις του γηγενούς πληθυσμού, των παροίκων και των ελευθέρων αγροτών. Σύμφωνα με την δρα Νάτια Αναξαγόρου ο ντόπιος πληθυσμός των απελεύθερων και των δουλοπάροικων αναδεικνύεται επαρκώς από τα εκθέματα.  Το μεγάλο φέουδο του Κολοσσίου ζωντανεύει στο διπλανό δωμάτιο, που χρησίμευε στα μεσαιωνικά χρόνια ως η κουζίνα του Κάστρου. Οι δημιουργοί επίσης κατάφεραν να μετουσιώσουν την ιστορία των απεραντων φυτειών σε Τέχνη με εκθέματα που αναφέρονται στη ζάχαρη, στα χαρούπια στο βαμβάκι, στην κουμανταρία, που υπήρξαν τα κύρια εξαγωγικά προϊόντα της Κύπρου επί Φραγκοκρατίας.

Στα πάνω δωμάτια, όπου διέμενε ο Μεγάλος Διοικητής του Τάγματος του Αγίου Ιωάννη στην Κύπρο, Louis de Magnac, ο οποίος έκτισε το Κάστρο το 1454, ζωντανεύει το παρακείμενο, εργοστάσιο ζαχάρεως με τις κεραμικές κωνικές κούπες όπου γινόταν η επεξεργασία του ζαχαροκαλάμου.  Ζωντανεύει παράλληλα η αγαπημένη ψυχαγωγική συνήθεια των Λουζινιανών βασιλέων και των ιπποτών, που ήταν το κυνήγι με τα γεράκια, εκπαιδευμένα για τον σκοπό αυτό από ειδικούς, τους ιερακάριους ή γερακάρηδες, όπως μας πληροφορεί ο Λεόντιος Μαχαιράς.

Άγγελος Μαρκίδης, Φεουδάρχες και Υποτελείς

Άγγελος Μαρκίδης, Φεουδάρχες και Υποτελείς

Στα πάνω δωμάτια η τραγική μοίρα της τελευταίας βασίλισσας της Κύπρου, της Ενετής Αικατερίνης Κορνάρο τροφοδοτεί ακόμη μια σειρά από πέντε έργα και εγκαταστάσεις στον χώρο, κάποια εμπνευσμένα από τα ιστορικά συμβάντα επί των ημερών της, όπως τα διηγείται ο Γεώργιος Βουστρώνιος στο Χρονικό του, απ’ όπου και ο τίτλος της έκθεσης.  Οι απεσταλμένοι της Αικατερίνης Κορνάρο καταφθάνουν εδώ το 1473 για να κατάσχουν τον κρυμμένο στο Κάστρο του Κολοσσίου θησαυρό του Ιακώβου Ζαπλάνα, ενός εκ των συνωμοτών για την ανατροπή της.  Αφηγείται χαρακτηριστικά ο Γεώργιος Βουστρώνιος στην κυπριακή διάλεκτο του 15ου αιώνα «επήγαν εις το Κολόσσιν και εις τα καστελλία. Και ηύραν τον λικτινέντον, τον πρε Φραντσήν, με τους φρέρηδες. Και εδείξαν του τον ορισμόν της ρήγαινας … Να φανερώσουν είτι πράμαν ευρίσκετον του Σαπλάνες μέσα εις το καστέλλιν του Κολοσσίου και εις το χωριόν.  Και άνοιξεν του έναν σεντούκιν. Και ηύραν έναν ρούχον χρυσόν χαρμίζε και έναν χρουσόν βένετον και πολλά ρούχα βιλουσένα και ασήμιν πολλύν και πολλύν ζάχαριν τρίψητον.  Τα ποία εστιμίασαν δ΄ χιλιάδες δουκάτα».  Τα όσα περιγράφει ο Κύπριος χρονογράφος διοχετεύονται σε εικαστική εγκατάσταση στον χώρο.

Γιώτα Ιωαννίδου, Ο θησαυρός του Ιακώβου Ζαπλάνα.

Γιώτα Ιωαννίδου, Ο θησαυρός του Ιακώβου Ζαπλάνα.

Στα κάτω δωμάτια, του τωρινού ισογείου και μεσαιωνικού υπογείου, που χρησίμευαν ως αποθηκευτικοί χώροι για την πλούσια σοδειά του μεγάλου φέουδου, σύγχρονοι καλλιτέχνες πραγματεύονται άγνωστες πτυχές από την πρόσφατη ιστορία του Κάστρου μέσα από πληροφορίες που προέρχονται κυρίως από το αρχείο και την αλληλογραφία του πρώτου επί Αγγλοκρατίας Εφόρου Αρχαίων Μνημείων George Jeffery. O τελευταίος ιδιοκτήτης του Κάστρου κατά την πρώτη δεκαετία του 20ού αιώνα, ο Sidaros Bischara από το Κάιρο και η σύζυγός του, το μετέτρεψαν σε αιγυπτιακού τύπου κατοικία, κατεδαφίζοντας μέρος της τοιχοποιίας του δευτέρου ορόφου για να ανεβάσουν εκεί μεγάλο πιάνο με ουρά, ενώ συμφώνησαν στη συνέχεια να το πωλήσουν, με παρότρυνση του Εφόρου Αρχαίων Μνημείων George Jeffery, στο σύγχρονο Τάγμα του Αγίου Ιωάννη με έδρα την Αγγλία, για 600 λίρες, πράξη που δεν τελικά δεν πραγματοποιήθηκε.
Τα εναπομείναντα αχνάρια του Sidaros Bischara στο Κάιρο και στην εκεί κατοικία του προσπαθεί να αποτυπώσει σε video ένας από τους καλλιτέχνες της έκθεσης. Στη συνέχεια το Κάστρο ενοικιάζεται από Άγγλο που σχεδίαζε να το μετατρέψει σε εργοστάσιο απόσταξης και παραγωγής αρωμάτων, χωρίς και πάλι ο στόχος να ολοκληρωθεί.  Ωστόσο, το γεγονός αυτό δίδει το έναυσμα για μια άλλη μια καλλιτεχνική δημιουργία.

6 Μαρία Λιανού, Κουμμανταρία.

6 Μαρία Λιανού, Κουμμανταρία.

Τέλος, μια εγκατάσταση με neon-light βάφει έναν από τους σκοτεινούς αποθηκευτικούς χώρους στο κόκκινο χρώμα της κουμανταρίας, συνεκτικό οινοπαραγωγικό στοιχείο της μεσαιωνικής και της σύγχρονης Κύπρου, αλλά και στο κόκκινο της αιματοχυσίας του ντόπιου πληθυσμού κατά τους αγώνες όλα αυτά τα χρόνια.
Στην Έκθεση συμμετέχουν 20 καταξιωμένοι Κύπριοι καλλιτέχνες με τριάντα έργα. Αυτοί είναι οι Κλίτσα Αντωνίου, Παναγιώτης Βίττης, Θεόδουλος Γρηγορίου, Κωνσταντίνος Ζαννέτος, Γιώτα Ιωαννίδου, Ελίνα Ιωάννου, Παναγιώτης Κακογιάννης, Γλαύκος Κουμίδης, Μαριάννα Κωνσταντή, Μαρία Λιανού, Άγγελος Μακρίδης, Αντώνης Νεοφύτου, Λευτέρης Ολύμπιος, Στας Παράσχος, Αλέξανδρος Πισσούριος, Έφη Σαββίδου, Μελίνα Σουκιούρογλου, Λευτέρης Τάπας, Τατιάνα Φεραχιάν, Νίκος Χαραλαμπίδης.

Φωτογραφίες ΝΙΚΟΣ ΛΟΥΚΑ

 

Advertisements

Το ψωμί των φτωχών

Η πατάτα ήρθε από μακριά και συγκεκριμένα από τη Λατινική Αμερική. Από τότε όμως που την πρωτογεύτηκαν οι Ευρωπαίοι conquistadores έως τη στιγμή που η καλλιέργειά της διαδόθηκε σε ευρεία κλίμακα πέρασαν αρκετές δεκαετίες. Αυτή η διάδοση της καλλιέργειας της πατάτας δεν ήταν ομοιόμορφη σε ολόκληρο τον ευρωπαϊκό χώρο και σταδιακά έγινε το φαγητό των φτωχών και των ανθρώπων της υπαίθρου.

 Η πατάτα είναι κάτι σαν το χοιρινό κρέας, μαγειρεύεται παντοιοτρόπως και δεν πετάς ποτέ τίποτα.

Στον ελληνικό χώρο λέγεται ότι ήρθε με τον πρώτο κυβερνήτη της Ελλάδας, τον Ιωάννη Καποδίστρια, με μία ιστορία που μάλλον είναι μυθιστορία. Ο «στρύχνος ο κονδυλόριζος», όπως είναι το επιστημονικό όνομα των «γεωμήλων», όπως αρχικά έγιναν γνωστές οι πατάτες εισήχθησαν σύμφωνα με νεότερες πληροφορίες κατά το 1826, όταν ο Γ. Μ. Αντωνόπουλος με αίτησή του εισηγήθηκε την καλλιέργειά της στο Βουλευτικό Σώμα της αγωνιζόμενης Ελλάδας. Αναφέρει ο Αντωνόπουλος «Δεν αμφιβάλλω ότι γνωστόν τοις πάσι η προσδοκωμένη ωφέ­λεια εκ της καλλιέργειας των γεωμήλων (άλλως πατατών) […]. Αι αρεταί του γεωμήλου τούτου εισίν αναρίθμηται». Συνεχίζει λέγοντας ότι με προτροπή του καλλιεργούνται ήδη στο Άργος και θεωρεί χρήσιμη και την καλλιέργειά τους και στην Ακροκόρινθο και θεωρεί καλό η καλλιέργειά της να περάσει και στην ακρόπολη του Ναυπλίου. Βλέπετε, οι ανάγκες των στρατιωτών πολλές και οι προμήθειες λίγες. Βέβαια, ο Άγγλος περιηγητής H.W. William το 1817 έγραψε ότι στη Ζάκυνθο είδε τα πρώτα σημάδια πολιτισμού, έχοντας πρώτα ταξιδέψει στην ηπειρωτική Ελλάδα, τι είδε όμως στο Φιόρε του Λεβάντε; Πατάτες, φρέσκο βούτυρο και κρεμάλες»!

Mάλλον στον δραστήριο Καποδίστρια θα πρέπει να αποδοθεί παρακίνηση και οι κατάλληλες ενέργειες για τη συστηματική της καλλιέργεια, όπως π.χ. με τη Γεωργική Σχολή Τύρινθας, με τον πρώτο διευθυντή της, τον Γρηγόριο Παλαιολόγο, να έχει εκδώσει στο Παρίσι το 1828 βιβλίο με τίτλο Ερμηνεία της καλλιεργείας του γεωμήλου και των ωφελιμωτέρων αυτού χρήσεων». Στη «Γενική Εφημερίδα της Ελλάδος», την 15-2-1828 διαβάζουμε «Η φύτευσις των γεωμήλων εξακολουθείται με ενέργειαν πάντοτε αυξάνουσαν και ήνοιξεν εις τους πτωχούς βέβαιον και φιλάνθρωπον καταφύγιον της αθλιότητος και της δυστυχίας των».

s. 6 fate matia_2

Solanum tuberosum, Tavola botanica Gaspard Bauhin (1591).

Στην Κύπρο όμως τι γίνεται; Πότε έφτασε η πατάτα στο νησί; Ασφαλείς πληροφορίες για την ώρα δεν έχουμε, ωστόσο θα πρέπει να υποθέσουμε ότι θα εισήχθη κάποια χρόνια αφότου η καλλιέργειά της διαδόθηκε στην Ελλάδα. Ο Έλληνας υποπρόξενος στην Κύπρο Δημήτριος Μαργαρίτης στο βιβλίο του «Περί Κύπρου» το 1845 αναφέρει: «Τα γεώμηλα επιδίδουσι θαυμασίως». Ο Ιάκωβος Ρίζος Ραγκαβής στο έργο του «Τα Ελληνικά» μεταξύ των πολλών προϊόντων που αναφέρει ως εκείνα που δίνει η κύπρια γη επισημαίνει και τις πατάτες. Στο σύγγραμμά του «Τα Κυπριακά» το 1855 ο Αθανάσιος Σακελλάριος γράφει «Γεώμηλα: δ’ έτι εν Κύπρω καλλιεργούνται μικρά μεν αλλά καλής ποιότητος, ωσαύτως και κολοκάσια». Να σημειωθεί ότι σχετικές πραγματείες πάντοτε συναντάμε την πατάτα και το κολοκάσι με το ένα προϊόν να συμπληρώνει το άλλο.

Από τα παραπάνω αντιλαμβάνεται κανείς ότι η πατάτα, τα γεώμηλα, έφτασαν στην Κύπρο στα μέσα του 19ου αιώνα, χωρίς όμως να είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε αν αυτή βρήκε τη θέση που της αξίζει στο κυπριακό τραπέζι ή αν διαγκωνιζόταν με το κολοκάσι, το οποίο μάλλον την υποκαθιστούσε, ωστόσο η εποχικότητα του κολοκασιού μάλλον σταδιακά της έδωσε πόντους ώστε να κερδίσει την πρωτοκαθεδρία στα κυπριακά τραπεζώματα.

sel. 6 fate matia

Φωτ. Ντάινα Κάπρου (Dinah Kaprou)

«Επειδή τα γεώμηλα μας ερχονται ακόμα έξωθεν, και είναι επομένως ακριβά, ημπορεί τινας ωφελίμως να τα καλλιεργήση εις τους κήπους», Γρηγόριος Παλαιολόγος, Γεωργική και οικιακή οικονομία, Αθήνα, 1835.

Γεύσεις και Ταξίδια, Μάρτιος 2015, αρ. 12

Το αγνό μεράκι που έγινε επάγγελμα

Οι Απόκριες στην Κύπρο είναι απόλυτα συνυφασμένες με τη Λεμεσό, γι’ αυτό και η ύπαρξη ενός αμιγώς καρναβαλίστικου σημείου αναφοράς στη… Λευκωσία είναι είδηση ή, για την ακρίβεια, μία ολόκληρη ιστορία μισού αιώνα. Συγκεκριμένα, στον Άγιο Δομέτιο, υπάρχει ένα κατάστημα, το Μασκέ Αμαλίας, που τα τελευταία 50 χρόνια δηλώνει παρών στο καρναβάλι και βεβαίως αυτή την περίοδο έχει την τιμητική του. Δημιουργός του η κυρία Αμαλία Δρουσιώτου. Με εφόδια το μεράκι και τον ενθουσιασμό για τις απόκριες η κ. Αμαλία έραβε κάθε χρόνο επτά καρναβαλίστικες στολές για τις τέσσερες κόρες της και τα τρία της αγόρια. Οι ιδέες δεν έλειπαν ποτέ, οπότε με τα χρόνια το άτυπο βεστιάριο της κ. Αμαλίας ολοένα και μεγάλωνε. Έτσι, το 1965 κάποιος συγγενής τη ρώτησε τι έχει σκοπό να κάνει με τόσες στολές που είχαν μαζευτεί στα ερμάρια, και της έβαλε την ιδέα να τις ενοικιάζει. Φυσικά η νεολαία της γειτονιάς πολλές φορές είχε δανειστεί δωρεάν στολές της κ. Αμαλίας. Η συγγενική προτροπή σύντομα πήρε σάρκα και οστά. Η κ. Δρουσιώτου ξεκίνησε δειλά-δειλά να ενοικιάζει τις στολές της, να σπέρνει και στην πιο αστική και σοβαρή Λευκωσία την ιδέα του καρναβαλιού, της πελλόμασκας και το «δαιμόνιο» της μεταμφίεσης. Ακολούθησαν πολλά ταξίδια στην Αθήνα, όπου η κ. Αμαλία με ζήλο αναζητούσε βιοτεχνίες που ικανοποιούσαν τα δικά της ποιοτικά στάνταρτ, ποτέ άλλωστε δεν υπέκυπτε σε χαμηλής ποιότητας στολές. Καταλάβαινε ότι οι στολές που ενοικιάζονται πρέπει να είναι ανθεκτικές, να μπορούν επαναχρησιμοποιηθούν και να βρίσκονται πάντοτε στην καλύτερη δυνατή κατάσταση.

Από το μακρινό πια 1965 που η κ. Αμαλία Δρουσιώτου αξιοποίησε τον ιδιόκτητό της χώρο μέχρι και τις αρχές της δεκαετίας του 1990 το κατάστημα διοικείτο αποκλειστικά από την ίδια, ώσπου ο ένας της γιος, ο Μάριος Δρουσιώτης, σιγά-σιγά άρχισε να παίρνει τα ηνία από τη μητέρα του, με την ίδια φυσικά να βρίσκεται όσο περισσότερες ώρες μπορούσε στο καταθετήριο της ψυχής της, το κατάστημα που με τόσο μεράκι είχε καταφέρει να κάνει σημείο αναφοράς της καρναβαλίστικης Κύπρου.

Ο σημερινός ιδιοκτήτης Μάριος Δρουσιώτης μάς είπε ότι από την εποχή που με τον Καρυδά, (μεταφορέα της εποχής), έστελναν στολές σε ολόκληρη την Κύπρο –με ειδικές βαλίτσες μεταφοράς και πληρώνοντας εισιτήριο θέσης επιβάτη–, μέχρι τις μέρες μας, έχοντας περάσει πια 50 χρόνια το κατάστημα Μασκέ Αμαλίας έχει εδραιωθεί. Ρωτώντας τον κ. Δρουσιώτη πώς αντεπεξέρχεται το κατάστημα τις περιόδους εκτός καρναβαλιού μας είπε ότι υπάρχει συνεργασία με σχολεία, που ενοικιάζουν στολές για τα θεατρικά τους έργα, τις ειδικές εκδηλώσεις τους (1η Απριλίου, 25η Μαρτίου κτλ.), αλλά και με κανάλια για σκοπούς τηλεοπτικών παραγωγών, και ερασιτεχνικά θέατρα και θιάσους για τις παραστάσεις τους.

b_15_amalia1

Το βραβείο που έγραψε ιστορία κέρδισε και μία θέση στα πρωτοσέλιδα της εποχής τον Φεβρουάριο του 1969 (εφ. Αγώνας 19 Φεβρουαρίου 1969).

Το Κυπριακό… αλλιώς
Ο σύζυγος της κ. Αμαλίας Παντελάκης Δρουσιώτης εργαζόταν στο περίφημο τότε ξενοδοχείο Λήδρα Πάλας και οι καθημερινές παραστάσεις του ήταν γεμάτες εικόνες πολιτικών, επιφανών Κυπρίων, αλλά και εκδηλώσεις. Τον Φεβρουάριο του 1969 με τη λήξη της δεύτερης φάσης των διακοινοτικών, οι συνομιλητές Κληρίδης και Ντενκτάς σε κοινή δήλωσή τους διατύπωναν «συγκρατημένη αισιοδοξία», για μία ειρηνική συμβίωση Ε/κ και Τ/κ, τα πήγαινε έλα των δύο ηγετών στο Λήδρα Πάλας ήταν συνεχή και εντατικά, πράγμα που ο κ. Παντελάκης μετέφερε στο σπίτι του, εκφράζοντας ίσως και την αγωνία του για το μέλλον του νησιού. Η κ. Αμαλία, δημιουργική και ευφάνταστη, σκέφτηκε τα πράγματα αλλιώς, να ντύσει τα δύο της παιδιά, τα δύο αδέλφια Μάριο και Φίλιππο, Γλαύκο Κληρίδη και Ραούφ Ντενκτάς αντίστοιχα, έχοντας ίσως στο πίσω μέρος του μυαλού της ότι και οι δύο ηγέτες μοιράζονταν τον ίδιο τόπο, όπως τα δύο παιδιά το παιδικό τους δωμάτιο. Μπήκαν μπροστά, λοιπόν, βελόνες και σακοράφες, υφάσματα και κλωστές, περούκες και χαρτοφύλακες φερμένα από το εξωτερικό από την κ. Αμαλία, φαντασία και μεράκι, και τα δύο παιδιά παρουσιάστηκαν ως Κληρίδης και Ντενκτάς στις 13 Φεβρουαρίου του 1969 στο αποκριάτικο πάρτι του ΑΠΟΕΛ στο Λήδρα Πάλας. Μάλιστα, όπως μας αφηγήθηκε ο κ. Μάριος ο κάθε αδελφός κατέφθασε στο ξενοδοχείο ξεχωριστά με αυτοκίνητο που τους αποβίβασε στην κεντρική είσοδο του Λήδρα Πάλας, αναπαριστώντας κατά κάποιο τρόπο τις συνομιλίες της περιόδου. Η εμφάνιση αυτή, όπως είναι φυσικό, έκανε πολύ μεγάλη εντύπωση σε όλους, δίνοντας στα δύο αδέλφια το πρώτο βραβείο σε σχετικό διαγωνισμό του χορού. Βέβαια, η μαεστρία της κ. Αμαλίας κατάφερε να πάρει και το δεύτερο βραβείο του διαγωνισμού, αφού οι αδελφές του βραβεύτηκαν ως Δαίδαλος και Ίκαρος.

hom_15-01

Οι νικητές της βραδιάς.

  Η Καθημερινή Κύπρου, 15 Φεβρουαρίου 2015

Απάνεμα μεσαιωνικά λιμάνια

Οδοιπορικό στα σημαντικότερα μεσαιωνικά λιμάνια του βορείου Αιγαίου και Μαύρης Θάλασσας

Olkas

Έγινε τη Δευτέρα η παρουσίαση του ντοκιμαντέρ Ολκάς στην αίθουσα του κινηματοθεάτρου Παλλάς στη Λευκωσία. Το πρόγραμμα Ολκάς, με επίκεντρο το λιμάνι της Κωνσταντινούπολης έβαλε πλώρη για 45 λιμάνια του Βορείου Αιγαίου και της Μαύρης Θάλασσας, παρουσιάζοντας την ιστορία των λιμανιών-πόλεων αυτών και την ιστορική και πολιτιστική τους αξία.

ΣΕΒΑΣΤΟΥΠΟΛΙΣ - ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ - ΤΑΥΡΙΚΗ  -  ΚΡΙΜΑΙΑ 2

Σεβαστούπολη, Χερσόνησος Ταυρικής, Κριμαία

Η παρουσίαση του εκπαιδευτικού αυτού ντοκιμαντέρ πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την Πρεσβεία της Ελλάδας, την Εταιρεία Κυπριακών Σπουδών, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων και η Κυπριακή Επιτροπή Βυζαντινών Σπουδών, και πραγματικά επρόκειτο για μία εξαιρετική δουλειά, που ανέδειξε την πλούσια και πολυσήμαντη προσφορά των πόλεων αυτών.

ΤΣΙΧΙΣΖΝΤΙΡΙ-ΠΕΤΡΑ  - ΓΕΩΡΓΙΑ

Τσιχισζντίρι, Πέτρα, Γεωργία

Στην παρουσίαση σύντομους χαιρετισμούς απηύθυναν εκπρόσωποι του Έλληνα πρέσβη, εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών της Κύπρου και η διευθύντρια του Ευρωπαϊκό Κέντρο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων Αναστασία Τούρτα. Σύντομη παρουσίαση του όλου εγχειρήματος έκαναν οι βυζαντινολόγοι Φλώρα Καραγιάννη, υπεύθυνη του Έργου Ολκάς και Χαράλαμπος Χοτζάκογλου, πρόεδρος της Εταιρείας Κυπριακών Σπουδών. Τονίστηκε από όλους η σημαντικότητα της θάλασσας και των όσων αυτή μεταφέρει, ιδέες, ανθρώπους και εμπορεύματα. Επισημάνθηκε επίσης η σπουδαιότητα του έργου, μιας και εκτός της επιστημονικής αξίας του, το όλο εγχείρημα έχει αδιαμφισβήτητα και πολιτιστική αξία, καθιστώντας το έτσι πολύτιμο εργαλείο για την ανάδειξη της πολιτιστικής υπεραξίας του κάθε  λιμανιού/πόλης και το πώς αυτή μπορεί να αξιοποιηθεί προς όφελος των τοπικών κοινοτήτων.

ΟΔΗΣΣΟΣ - Belgorod Dnestrovsky -- ΟΥKΡΑΝΙΑ 2

Belgorod Dnestrovsky, Οδησσός

Το ντοκιμαντέρ είναι ένα οδοιπορικό στα σημαντικότερα μεσαιωνικά λιμάνια του βορείου Αιγαίου και της Μαύρης Θάλασσας, κάνοντας τον περίπλου των ακτών της Θεσσαλονίκης και φτάνοντας έως τα λιμάνια της  Βουλγαρίας, Ρουμανίας, Ουκρανίας, Κριμαίας και Γεωργίας, με τελικό  προορισμό το κατ’ εξοχήν μεσαιωνικό λιμάνι, αυτό της Κωνσταντινούπολης. Σε κάθε λιμάνια που πιάνει η Ολκάδα αναδεικνύονται τα μνημεία της πόλης, αρχαιολογικές θέσεις και τα σημαντικότερα αξιοθέατά της. Το ντοκιμαντέρ είναι παραγωγή του Ευρωπαϊκού Κέντρου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων και της εταιρείας παραγωγής Tech & Tact.

ΜΠΑΤΟΥΜΙ - ΓΕΩΡΓΙΑ1

Μπατούμι, Γεωργία

Το πρόγραμμα «Ολκάς. Από το Βόρειο Αιγαίο στη Μαύρη Θάλασσα. Μεσαιωνικά λιμάνια στους θαλάσσιους δρόμους της Ανατολής» εξερεύνησε 45 μεσαιωνικά λιμάνια από το Βόρειο Αιγαίο έως τη Μαύρη Θάλασσα με πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων. Το Έργο υλοποιήθηκε με τη συνεργασία φορέων από έξι χώρες (Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Ουκρανία, Γεωργία και Τουρκία). Στο ντοκιμαντέρ, καθώς και στον έντυπο κατάλογο, αλλά και στις φωτογραφικές εκθέσεις παρουσιάζεται εκτενώς το βυζαντινό παρελθόν των λιμανιών-πόλεων των ακτών της Βουλγαρίας, Ρουμανίας, Ουκρανίας, Κριμαίας και Γεωργίας.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΖΑ - ΡΟΥΜΑΝΙΑ

Κωνστάντζα, Γεωργία

Στόχος των διοργανωτών είναι η ολκάδα να πιάσει λιμάνι και στην Κύπρο, μιας και τα λιμάνια της Κύπρου διαδραμάτισαν σημαντικότατο ρόλο στη μετακίνηση ανθρώπων, εμπορευμάτων και ιδεών στην ανατολική Μεσόγειο και όχι μόνο. Άλλωστε, το καλύτερα σωζόμενο ναυάγιο τύπου ολκάδας είναι συνυφασμένο άμεσα με την Κύπρο, και σήμερα βρίσκεται, δυστυχώς, εγκλωβισμένο στο κατεχόμενο κάστρο της Κερύνειας.

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΚΟΥΡΟΥΠΑΚΗΣ

http://www.kathimerini.com.cy/index.php?pageaction=kat&modid=1&artid=190326#

 

 

Θα μείνω πιστός στον κόσμο μου

ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ13021984

Ο Αδαμάντιος Διαμαντής, σκίτσο του Νίκου Νικολάου-Χατζημιχαήλ, 1984

Ο Αδαμάντιος Διαμαντής ήταν πρωτοποριακός και πολυδιάστατος, τόσο ως καλλιτέχνης όσο και ως άνθρωπος, ανοικτός σε νέες τάσεις και τεχνικές. Έτσι, η έκθεση ακουαρέλας «Διαμαντής εν ύδατι 1929-1980» που θα φιλοξενηθεί στην γκαλερί Opus 39 αποκαλύπτει μία καλλιτεχνική έκφραση του ζωγράφου που δεν είναι ευρέως γνωστή, που αξίζει όμως να ιδωθεί, ώστε μέσω αυτής της καλλιτεχνικής αποτύπωσης, που έχει συστατικό στοιχείο το νερό, να διαφανεί καθάρια η ψυχή του Αδαμάντιου Διαμαντή, που συνταυτίστηκε με την ψυχή της Κύπρου, ο καλλιτέχνης που δεν ανήκει σε καμία σχολή, αλλά ανήκει στον τόπο του.

1964-45

Υδατογραφία του Αδαμάντιου Διαμαντή του 1964.

Ο Διαμαντής που έζησε ολόκληρο σχεδόν τον 20ό αιώνα δικαίως θεωρείται ο πατέρας της κυπριακής Τέχνης, και χωρίς υπερβολή δικαιούται αυτόν τον χαρακτηρισμό, μιας και τα όσα έβλεπαν τα μάτια του τα έκανε εικόνες, αποτυπώνοντας την κυπριακή ψυχή και τον τόπο και τους ανθρώπους του. Και όπως ο ίδιος είχε πει σε συνέντευξή του το 1984 στο περιοδικό «Λέξη» στους Θεοδόση Νικολάου, Νίκη Μαραγκού και Νίκο Νικολάου «άλλο πράγμα οι σχολές και άλλο πράγμα ο κόσμος».

1958-96

Υδατογραφία του Αδαμάντιου Διαμαντή.

Ο ποιητής Κυριάκος Χαραλαμπίδης, ο οποίος θα εγκαινιάσει την έκθεση, μας ανέφερε ότι ο Διαμαντής διέθετε μία ποιητική αντίληψη των πραγμάτων και συνδέεται μαζί του ακριβώς λόγω του ποιητικού πρίσματος με το οποίο έβλεπε τα πράγματα και τα αποτύπωνε σε καμβάδες. Ο ζωγράφος Διαμαντής συνέχισε ο κ. Χαραλαμπίδης με τρόπο αρμονικό κατάφερε να απεικονίσει το δικό του εσωτερικό τοπίο, αντιλήφθηκε το αρχέτυπο του δικού του τοπίου, το οποίο και έδωσε στον κόσμο με χρώμα και σχήμα που παράπεμπαν στην Κύπρο. Ο Αδαμάντιος Διαμαντής δεν έκανε τέχνη για την τέχνη, αλλά εξορμούσε στα πολύχρωμα λιβάδια των εικαστικών για να εκφραστεί. Επιζήτησε να αγγίξει το μοντέρνο στοιχείο, αλλά δεν θέλησε αυτό να τον απορροφήσει, μας είπε ο ποιητής Χαραλαμπίδης και όπως είχε δηλώσει ο ζωγράφος: «Προσωπικά θα μείνω πιστός στον κόσμο μου όσο υπάρχει, όσο θα μείνει αληθινός και ζωντανός, όσο θα εξακολουθεί να εμπνέει το σεβασμό μου. Ο κόσμος αυτός μπορεί να είναι ένα πολυμεταμορφωμένο υπόλειμμα του παρελθόντος, για μένα όμως εστάθηκε μια αστείρευτη πηγή έμπνευσης».

1957-08

υδατογραφία του Αδαμάντιου Διαμαντή.

                                               «Η Έκθεση των υδατογραφιών του Αδαμάντιου Διαμαντή είναι μία ακόμα αποκάλυψη του τόπου του καλλιτέχνη»

Η Έκθεση

Η αποτύπωση μορφών και τοπίων που φευγαλέα περνούσαν από μπροστά του επέτασσαν την ακαριαία σχεδόν αντίδραση του καλλιτέχνη, έτσι ο ζωγράφος ανέπτυξε την τεχνική της υδατογραφίας. Στην Έκθεση θα παρουσιαστούν σαράντα περίπου υδατογραφίες που αντανακλούν τον τόπο του, μέρη όπου έζησε και βίωσε, όπως η Λευκωσία, ο Στρόβολος, ο Άγιος Θεόδωρος, αλλά και μέρη όπου περνούσε τις καλοκαιρινές του διακοπές, τα θέρετρα και χωριά της ορεινής Κύπρου, που ανέκαθεν ενέπνεαν ποιητές και ζωγράφους, Πεδουλά, Κακοπετριά, Τρόοδος, Πρόδρομος και Άλωνα. Άλλωστε, αυτός ο Άγιος Θεόδωρος του αποκάλυψε την Κύπρο. Μέσα από τις ακουαρέλες του Αδαμάντιου Διαμαντή ξανα-γνωρίζουμε έναν οικείο ζωγράφο, που χρησιμοποιεί χρώματα και αφαιρετικά σχήματα, ενώ η ανθρώπινη φιγούρα φαίνεται σχεδόν απούσα, εν συγκρίσει με τη δουλειά του σε λάδι ή ακρυλικό σε καμβά. Αν και στην Έκθεση παρουσιάζονται και μερικές ακουαρέλες που απεικονίζουν πρόσωπα και ανθρώπινες δραστηριότητες. Ξεχωρίζει ίσως η «Ανθρωπογυναίκα με τα ψεύτικα λουλούδια». Ο γιος του, Αλέκος Διαμαντής, μας είπε ότι ο πατέρας του, ακριβώς λόγω του αυθόρμητου χαρακτήρα του και της ευκολίας μεταφοράς των συνέργων για την ακουαρέλα, «άρπαζε τη στιγμή» και αποτύπωνε την κυπριακή φύση. Όπως ο ποιητής συλλαμβάνει μια λέξη, έναν ήχο, έτσι και ο Διαμαντής έκανε τη θωριά του υδατογραφία. Mας είπε ακόμα ότι μέσω της ακουαρέλας ο ζωγράφος εξασκήθηκε στην ισορροπία χρωμάτων και τοπίων. Στην Έκθεση παρουσιάζονται και ακουαρέλες που ο καλλιτέχνης δημιούργησε στην Κέρκυρα, γενέτειρα της συζύγου του, κάτι που αποδεικνύει ότι όταν πήγαινε στο «χωρκό της γυναίκας του», όπως έλεγε, είχε πάντα πρόχειρα τα σύνεργα για να σκαρώσει μία υδατογραφία.

INFO:

Τα εγκαίνια θα τελέσει ο ποιητής Κυριάκος Χαραλαμπίδης τη Δευτέρα 13 Οκτωβρίου στις 7:30 μ.μ. και π έκθεση θα διαρκέσει μέχρι τις 25 Οκτωβρίου. Η γκαλερί Opus 39 (22424983) λειτουργεί κάθε Δευτέρα 5·8μ.μ.. Τρίτη-Παρασκευή 10:30π.μ. -12:30π.μ. & 5-8μ.μ. και Σάββατο 10:30π.μ.-12:30μ.μ.

ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ, ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΚΟΥΡΟΥΠΑΚΗΣ,

Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ ΚΥΠΡΟΥ, 12/10/2014