Tag Archives: αποστολος κουρουπακης καθημερινη

Του ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΚΟΥΡΟΥΠΑΚΗ

Όταν η Τέχνη συναντά την Ιστορία με διεργασίες υπερ-χρονικές  το αποτέλεσμα δεν μπορεί παρά να είναι εντυπωσιακό. Αυτή την αίσθηση δημιουργεί και η εικαστική δράση «Εις το Κολόσσιν και εις τα καστελλία» που εγκαινιάσθηκε το Σάββατο 10 Οκτωβρίου 2015 στο Κάστρο Κολοσσίου από τον διευθυντή των Πολιτιστικών Υπηρεσιών του Υπουργείου Παιδείας και Πολιτισμού κ. Παύλο Παρασκευά, που συνδιοργανώνεται από το Υπουργείο Παιδείας και Πολιτισμού και το Κοινοτικό Συμβούλιο Κολοσσίου.

3

Η έκθεση πραγματοποιείται υπό την επιμέλεια της δρος Νάτιας Αναξαγόρου με στόχο τη στήριξη και προώθηση της πολιτιστικής καινοτομίας εκτός των αστικών κέντρων, αλλά και να θεμελιωθεί μία ουσιαστική αποκεντρωτική πολιτική. Με τις πολιτιστικέ δράσεις αυτές αναζωογονείται ένας γόνιμος διάλογος ανάμεσα στην τέχνη του σήμερα και την ιστορία. Αυτόν ακριβώς τον διάλογο φαίνεται ότι η δρ Νάτια Αναξαγόρου τον έχει αφουγκραστεί πάρα πολύ καλά, αφού και οι προηγούμενες δράσεις της φανερώνουν μία εικαστική συνέπεια και συνέχεια. Να υπενθυμίσουμε τις εικαστικές δράσεις Maniera Cypria και Μη μου Άπτου, στις οποίες το χθες συνομιλούσε ισότιμα με το σήμερα, χωρίς ανταγωνισμό χρωμάτων, σχημάτων ή μανιέρας. Όπως δήλωσε στην «Κ» η δρ Αναξαγόρου τα έργα που εκτίθενται στο κάστρο του Κολοσσίου αναδεικνύουν την ιστορία του, μιας και τα εκθέματα δεν επιβάλλονται στον χώρο, αλλά φαίνεται να είναι μέρος του ή φυσική χρονική συνέχειά του. Άλλωστε, το εμβληματικό κάστρο του Κολοσσίου με την πολυαίωνη ιστορία του είναι μια αυτόφωτη πολιτισμική χοάνη, που με τον τρόπο του ξέρει να αποβάλλει καθετί ξένο. Στους χώρους του κάστρου του Κολοσσίου εκθέτουν 20 σύγχρονοι εικαστικοί, μέσα από τριάντα έργα, ταξιδεύουν τον επισκέπτη στην ιστορία του Κάστρου. Τα δεκαπέντε από τα έργα είναι καινούργιες δημιουργίες, οι οποίες φιλοτεχνήθηκαν ειδικά για τους χώρους του Κάστρου.

5

Λευτέρης Τάππας, Γεράκια.

Η Έκθεση
Στο πρώτο δωμάτιο, που άλλοτε ήταν χώρος προσευχής ή αίθουσα για τις συνεστιάσεις των φεουδαρχών και κτητόρων του Κάστρου, δεσπόζει η τοιχογραφία της Σταύρωσης του τέλους του 15ου αιώνα, δείγμα της σταυροφορικής τέχνης που συνενώνει στοιχεία της Δύσης, της Λεβαντίνης αλλά και της κυπριακής αγιογραφικής παράδοσης. Η υφολογική αυτή πρόσμιξη στην αγιολογική τέχνη της εποχής τυγχάνει ειδικής πραγμάτευσης από σύγχρονους καλλιτέχνες, οι οποίοι ενδιατρίβουν επίσης στους διαδοχικούς φεουδάρχες, τους Ναΐτες, τους Ιωαννίτες Ιππότες και την ενετική οικογένεια Κορνάρο, που μετέτρεψαν τον ντόπιο ελληνικό πληθυσμό σε παροίκους. Τα οικόσημα και τα εμβλήματα των Λουζινιάν καθώς και των ξένων στρατιωτικών ταγμάτων, όπως τα βλέπουμε στη μαρμάρινη πλάκα στην ανατολική εξωτερική πλευρά του Κάστρου δίνουν το έναυσμα καλλιτεχνικής εντρύφησης καθώς επίσης και οι γεωργικές και αγροτικές ενασχολήσεις του γηγενούς πληθυσμού, των παροίκων και των ελευθέρων αγροτών. Σύμφωνα με την δρα Νάτια Αναξαγόρου ο ντόπιος πληθυσμός των απελεύθερων και των δουλοπάροικων αναδεικνύεται επαρκώς από τα εκθέματα.  Το μεγάλο φέουδο του Κολοσσίου ζωντανεύει στο διπλανό δωμάτιο, που χρησίμευε στα μεσαιωνικά χρόνια ως η κουζίνα του Κάστρου. Οι δημιουργοί επίσης κατάφεραν να μετουσιώσουν την ιστορία των απεραντων φυτειών σε Τέχνη με εκθέματα που αναφέρονται στη ζάχαρη, στα χαρούπια στο βαμβάκι, στην κουμανταρία, που υπήρξαν τα κύρια εξαγωγικά προϊόντα της Κύπρου επί Φραγκοκρατίας.

Στα πάνω δωμάτια, όπου διέμενε ο Μεγάλος Διοικητής του Τάγματος του Αγίου Ιωάννη στην Κύπρο, Louis de Magnac, ο οποίος έκτισε το Κάστρο το 1454, ζωντανεύει το παρακείμενο, εργοστάσιο ζαχάρεως με τις κεραμικές κωνικές κούπες όπου γινόταν η επεξεργασία του ζαχαροκαλάμου.  Ζωντανεύει παράλληλα η αγαπημένη ψυχαγωγική συνήθεια των Λουζινιανών βασιλέων και των ιπποτών, που ήταν το κυνήγι με τα γεράκια, εκπαιδευμένα για τον σκοπό αυτό από ειδικούς, τους ιερακάριους ή γερακάρηδες, όπως μας πληροφορεί ο Λεόντιος Μαχαιράς.

Άγγελος Μαρκίδης, Φεουδάρχες και Υποτελείς

Άγγελος Μαρκίδης, Φεουδάρχες και Υποτελείς

Στα πάνω δωμάτια η τραγική μοίρα της τελευταίας βασίλισσας της Κύπρου, της Ενετής Αικατερίνης Κορνάρο τροφοδοτεί ακόμη μια σειρά από πέντε έργα και εγκαταστάσεις στον χώρο, κάποια εμπνευσμένα από τα ιστορικά συμβάντα επί των ημερών της, όπως τα διηγείται ο Γεώργιος Βουστρώνιος στο Χρονικό του, απ’ όπου και ο τίτλος της έκθεσης.  Οι απεσταλμένοι της Αικατερίνης Κορνάρο καταφθάνουν εδώ το 1473 για να κατάσχουν τον κρυμμένο στο Κάστρο του Κολοσσίου θησαυρό του Ιακώβου Ζαπλάνα, ενός εκ των συνωμοτών για την ανατροπή της.  Αφηγείται χαρακτηριστικά ο Γεώργιος Βουστρώνιος στην κυπριακή διάλεκτο του 15ου αιώνα «επήγαν εις το Κολόσσιν και εις τα καστελλία. Και ηύραν τον λικτινέντον, τον πρε Φραντσήν, με τους φρέρηδες. Και εδείξαν του τον ορισμόν της ρήγαινας … Να φανερώσουν είτι πράμαν ευρίσκετον του Σαπλάνες μέσα εις το καστέλλιν του Κολοσσίου και εις το χωριόν.  Και άνοιξεν του έναν σεντούκιν. Και ηύραν έναν ρούχον χρυσόν χαρμίζε και έναν χρουσόν βένετον και πολλά ρούχα βιλουσένα και ασήμιν πολλύν και πολλύν ζάχαριν τρίψητον.  Τα ποία εστιμίασαν δ΄ χιλιάδες δουκάτα».  Τα όσα περιγράφει ο Κύπριος χρονογράφος διοχετεύονται σε εικαστική εγκατάσταση στον χώρο.

Γιώτα Ιωαννίδου, Ο θησαυρός του Ιακώβου Ζαπλάνα.

Γιώτα Ιωαννίδου, Ο θησαυρός του Ιακώβου Ζαπλάνα.

Στα κάτω δωμάτια, του τωρινού ισογείου και μεσαιωνικού υπογείου, που χρησίμευαν ως αποθηκευτικοί χώροι για την πλούσια σοδειά του μεγάλου φέουδου, σύγχρονοι καλλιτέχνες πραγματεύονται άγνωστες πτυχές από την πρόσφατη ιστορία του Κάστρου μέσα από πληροφορίες που προέρχονται κυρίως από το αρχείο και την αλληλογραφία του πρώτου επί Αγγλοκρατίας Εφόρου Αρχαίων Μνημείων George Jeffery. O τελευταίος ιδιοκτήτης του Κάστρου κατά την πρώτη δεκαετία του 20ού αιώνα, ο Sidaros Bischara από το Κάιρο και η σύζυγός του, το μετέτρεψαν σε αιγυπτιακού τύπου κατοικία, κατεδαφίζοντας μέρος της τοιχοποιίας του δευτέρου ορόφου για να ανεβάσουν εκεί μεγάλο πιάνο με ουρά, ενώ συμφώνησαν στη συνέχεια να το πωλήσουν, με παρότρυνση του Εφόρου Αρχαίων Μνημείων George Jeffery, στο σύγχρονο Τάγμα του Αγίου Ιωάννη με έδρα την Αγγλία, για 600 λίρες, πράξη που δεν τελικά δεν πραγματοποιήθηκε.
Τα εναπομείναντα αχνάρια του Sidaros Bischara στο Κάιρο και στην εκεί κατοικία του προσπαθεί να αποτυπώσει σε video ένας από τους καλλιτέχνες της έκθεσης. Στη συνέχεια το Κάστρο ενοικιάζεται από Άγγλο που σχεδίαζε να το μετατρέψει σε εργοστάσιο απόσταξης και παραγωγής αρωμάτων, χωρίς και πάλι ο στόχος να ολοκληρωθεί.  Ωστόσο, το γεγονός αυτό δίδει το έναυσμα για μια άλλη μια καλλιτεχνική δημιουργία.

6 Μαρία Λιανού, Κουμμανταρία.

6 Μαρία Λιανού, Κουμμανταρία.

Τέλος, μια εγκατάσταση με neon-light βάφει έναν από τους σκοτεινούς αποθηκευτικούς χώρους στο κόκκινο χρώμα της κουμανταρίας, συνεκτικό οινοπαραγωγικό στοιχείο της μεσαιωνικής και της σύγχρονης Κύπρου, αλλά και στο κόκκινο της αιματοχυσίας του ντόπιου πληθυσμού κατά τους αγώνες όλα αυτά τα χρόνια.
Στην Έκθεση συμμετέχουν 20 καταξιωμένοι Κύπριοι καλλιτέχνες με τριάντα έργα. Αυτοί είναι οι Κλίτσα Αντωνίου, Παναγιώτης Βίττης, Θεόδουλος Γρηγορίου, Κωνσταντίνος Ζαννέτος, Γιώτα Ιωαννίδου, Ελίνα Ιωάννου, Παναγιώτης Κακογιάννης, Γλαύκος Κουμίδης, Μαριάννα Κωνσταντή, Μαρία Λιανού, Άγγελος Μακρίδης, Αντώνης Νεοφύτου, Λευτέρης Ολύμπιος, Στας Παράσχος, Αλέξανδρος Πισσούριος, Έφη Σαββίδου, Μελίνα Σουκιούρογλου, Λευτέρης Τάπας, Τατιάνα Φεραχιάν, Νίκος Χαραλαμπίδης.

Φωτογραφίες ΝΙΚΟΣ ΛΟΥΚΑ

 

Advertisements

Μια φίζα καρυδάκι και μια λεμονάδα…

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΑ ΣΩΤΗΡΙΟΥ. Η Αϊσέ πάει διακοπές (Μυθιστόρημα), εκδ. Πατάκη, σελ. 102

Μία ιστορία όπως αυτή της Χατισέ είναι σίγουρα μπλεγμένη στα ενδόμυχα δίκτυα πολλών Κύπριων, οι οποίοι πάντοτε έβλεπαν και βλέπουν ακόμα και σήμερα τα οδοφράγματα ως πραγματικά αλλά και ως νοητά εμπόδια για να ελευθερωθεί το μυαλό τους, και μαζί με αυτό ολόκληρη η Κύπρος. Η συγγραφέας προσπαθεί να αποτυπώσει στις σελίδες του βιβλίου της μία κοινωνία ανελεύθερη, απ’ όλες τις απόψεις, μία κοινωνία που προσπαθεί να ισορροπήσει μεταξύ των «κοπελιών του παπά» και των παιδιών μιας Αϊσέ.

Η Κωνστάντια Σωτηρίου, εξιστορώντας την ιστορία της Χατισέ και του Αρίφη, δείχνει με νόημα πώς κάποιοι εξύφαναν ένα σχέδιο, που όπως οι «πατσαρκές» της Λάλας, τι κι αν έχουν περάσει εβδομήντα πέντε χρόνια, ακόμα πονάνε. Η προσπάθεια της συγγραφέως να πλέξει καταστάσεις και να προχωρήσει από το ειδικό της Χατισέ στο γενικό της Κύπρου, νομίζουμε ότι λειτουργεί. Η «διπλή» υπόσταση της Χατισέ, στο πλάι του Αρίφη της, αλλά και η παρουσία της Λάλας και της ράφτρας του Αγίου Κασσιανού υποδηλώνουν ταυτότητες που δεν άφησαν ανεπηρέαστη τη Χατισέ, που χάραξαν και διατάραξαν την ομαλή ζωή της, για την οποία αγωνίστηκε σκληρά, των παθών της τον τάραχον πέρασε, παρακαλώντας σχεδόν, άσχετο σε ποιον εξέπεμπε το μήνυμά της, δεν είχε σημασία. Αφού στο τέλος όλοι της οι κυβερνήτες την εγκατέλειψαν, παλιοί και νέοι.

Μία γλυκόπικρη γεύση σου έρχεται ασυναίσθητα, όταν διαβάζεις το βιβλίο της Σωτηρίου, όπως τα τραγούδια της Χατισέ, που αύξησαν τις πωλήσεις λεμονάδας, από πικρολέμονα ίσως καμωμένης, κι ύστερα έρχεται η γλύκα από το καρυδάκι, και ισορροπεί κάπως η γεύση, και στοχάζεσαι και λες, τελικά ποια είναι η ουσία της ζωής; Η Χατισέ και η ευτυχισμένη ζωή της, η ανάγκη της Αϊσέ να πάει διακοπές ή ο ατάραχος βίος μερικών ανθρώπων ενός νησιού, που ο καθένας για τους δικούς του λόγους επιλέγει να διάγει, χωρίς να τον ενδιαφέρουν ουδόλως οι παράπλευρες απώλειες. Άλλωστε, για κάποιους ο στόχος ήταν να πάει η Αϊσέ διακοπές και για άλλους να την αφήσουν ανενόχλητη να τις κάνει, ενώ κάποιοι άλλοι έπρεπε απλώς να της βρουν κατάλυμα, ξεβολεύοντας ακόμα ακόμα και την ίδια τη Χατισέ, τον γιο της και μια ολόκληρη γειτονιά, αυτή του Αγίου Κασσιανού, έναν ολόκληρο λαό. Μοναδική, κατά τη γνώμη αστοχία είναι ο χαρακτηρισμός από τη συγγραφέα του βιβλίου ως μυθιστόρημα. Θεωρούμε ότι δεν είναι μυθιστόρημα, και δεν είναι μόνο ειδολογική η διαφωνία μας, αλλά και υφολογική, μιας και το μυθιστόρημα θα πρέπει να δίνει άλλη βαρύτητα στη μυθοπλασία, πόσω μάλλον όταν τα βιωματικά του στοιχεία τη διακοσμούν τόσο έντονα, με χρώματα, αρώματα και γεύσεις πικρές μα και συνάμα γλυκές. Το βιβλίο «Η Αϊσέ πάει διακοπές» καταληκτικά νομίζουμε ότι επιτελεί τον στόχο του, αρκεί ο αναγνώστης να απεκδυθεί τυχόν ρόλους του και να αφήσει τις προκαταλήψεις τού κουκουφκιάου και της «συτζιάς» στην άκρη, για να αντιληφθεί ότι η αγάπη και η ειρήνη ήταν πάντοτε εφικτές και αποτελούσε ανέκαθεν το ζητούμενο των περισσότερων σε αυτόν τον τόπο, που δυστυχώς εν θωρεί ποτέ δροσιάν.

Ένας Ιούλης μαύρος, μαγειρεμένο πουργούρι και ερωτηματικά που ταλανίζουν το μυαλό για απαντήσεις που πάνε και έρχονται.

Απάνεμα μεσαιωνικά λιμάνια

Οδοιπορικό στα σημαντικότερα μεσαιωνικά λιμάνια του βορείου Αιγαίου και Μαύρης Θάλασσας

Olkas

Έγινε τη Δευτέρα η παρουσίαση του ντοκιμαντέρ Ολκάς στην αίθουσα του κινηματοθεάτρου Παλλάς στη Λευκωσία. Το πρόγραμμα Ολκάς, με επίκεντρο το λιμάνι της Κωνσταντινούπολης έβαλε πλώρη για 45 λιμάνια του Βορείου Αιγαίου και της Μαύρης Θάλασσας, παρουσιάζοντας την ιστορία των λιμανιών-πόλεων αυτών και την ιστορική και πολιτιστική τους αξία.

ΣΕΒΑΣΤΟΥΠΟΛΙΣ - ΧΕΡΣΟΝΗΣΟΣ - ΤΑΥΡΙΚΗ  -  ΚΡΙΜΑΙΑ 2

Σεβαστούπολη, Χερσόνησος Ταυρικής, Κριμαία

Η παρουσίαση του εκπαιδευτικού αυτού ντοκιμαντέρ πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με την Πρεσβεία της Ελλάδας, την Εταιρεία Κυπριακών Σπουδών, το Ευρωπαϊκό Κέντρο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων και η Κυπριακή Επιτροπή Βυζαντινών Σπουδών, και πραγματικά επρόκειτο για μία εξαιρετική δουλειά, που ανέδειξε την πλούσια και πολυσήμαντη προσφορά των πόλεων αυτών.

ΤΣΙΧΙΣΖΝΤΙΡΙ-ΠΕΤΡΑ  - ΓΕΩΡΓΙΑ

Τσιχισζντίρι, Πέτρα, Γεωργία

Στην παρουσίαση σύντομους χαιρετισμούς απηύθυναν εκπρόσωποι του Έλληνα πρέσβη, εκπρόσωπος του Υπουργείου Εξωτερικών της Κύπρου και η διευθύντρια του Ευρωπαϊκό Κέντρο Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων Αναστασία Τούρτα. Σύντομη παρουσίαση του όλου εγχειρήματος έκαναν οι βυζαντινολόγοι Φλώρα Καραγιάννη, υπεύθυνη του Έργου Ολκάς και Χαράλαμπος Χοτζάκογλου, πρόεδρος της Εταιρείας Κυπριακών Σπουδών. Τονίστηκε από όλους η σημαντικότητα της θάλασσας και των όσων αυτή μεταφέρει, ιδέες, ανθρώπους και εμπορεύματα. Επισημάνθηκε επίσης η σπουδαιότητα του έργου, μιας και εκτός της επιστημονικής αξίας του, το όλο εγχείρημα έχει αδιαμφισβήτητα και πολιτιστική αξία, καθιστώντας το έτσι πολύτιμο εργαλείο για την ανάδειξη της πολιτιστικής υπεραξίας του κάθε  λιμανιού/πόλης και το πώς αυτή μπορεί να αξιοποιηθεί προς όφελος των τοπικών κοινοτήτων.

ΟΔΗΣΣΟΣ - Belgorod Dnestrovsky -- ΟΥKΡΑΝΙΑ 2

Belgorod Dnestrovsky, Οδησσός

Το ντοκιμαντέρ είναι ένα οδοιπορικό στα σημαντικότερα μεσαιωνικά λιμάνια του βορείου Αιγαίου και της Μαύρης Θάλασσας, κάνοντας τον περίπλου των ακτών της Θεσσαλονίκης και φτάνοντας έως τα λιμάνια της  Βουλγαρίας, Ρουμανίας, Ουκρανίας, Κριμαίας και Γεωργίας, με τελικό  προορισμό το κατ’ εξοχήν μεσαιωνικό λιμάνι, αυτό της Κωνσταντινούπολης. Σε κάθε λιμάνια που πιάνει η Ολκάδα αναδεικνύονται τα μνημεία της πόλης, αρχαιολογικές θέσεις και τα σημαντικότερα αξιοθέατά της. Το ντοκιμαντέρ είναι παραγωγή του Ευρωπαϊκού Κέντρου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων και της εταιρείας παραγωγής Tech & Tact.

ΜΠΑΤΟΥΜΙ - ΓΕΩΡΓΙΑ1

Μπατούμι, Γεωργία

Το πρόγραμμα «Ολκάς. Από το Βόρειο Αιγαίο στη Μαύρη Θάλασσα. Μεσαιωνικά λιμάνια στους θαλάσσιους δρόμους της Ανατολής» εξερεύνησε 45 μεσαιωνικά λιμάνια από το Βόρειο Αιγαίο έως τη Μαύρη Θάλασσα με πρωτοβουλία του Ευρωπαϊκού Κέντρου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Μνημείων. Το Έργο υλοποιήθηκε με τη συνεργασία φορέων από έξι χώρες (Ελλάδα, Βουλγαρία, Ρουμανία, Ουκρανία, Γεωργία και Τουρκία). Στο ντοκιμαντέρ, καθώς και στον έντυπο κατάλογο, αλλά και στις φωτογραφικές εκθέσεις παρουσιάζεται εκτενώς το βυζαντινό παρελθόν των λιμανιών-πόλεων των ακτών της Βουλγαρίας, Ρουμανίας, Ουκρανίας, Κριμαίας και Γεωργίας.

ΚΩΝΣΤΑΝΤΖΑ - ΡΟΥΜΑΝΙΑ

Κωνστάντζα, Γεωργία

Στόχος των διοργανωτών είναι η ολκάδα να πιάσει λιμάνι και στην Κύπρο, μιας και τα λιμάνια της Κύπρου διαδραμάτισαν σημαντικότατο ρόλο στη μετακίνηση ανθρώπων, εμπορευμάτων και ιδεών στην ανατολική Μεσόγειο και όχι μόνο. Άλλωστε, το καλύτερα σωζόμενο ναυάγιο τύπου ολκάδας είναι συνυφασμένο άμεσα με την Κύπρο, και σήμερα βρίσκεται, δυστυχώς, εγκλωβισμένο στο κατεχόμενο κάστρο της Κερύνειας.

ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΚΟΥΡΟΥΠΑΚΗΣ

http://www.kathimerini.com.cy/index.php?pageaction=kat&modid=1&artid=190326#