Κραταία ως θάνατος αγάπη…

14_FevrouariosΒασικά είναι γνωστοί τρεις Βαλεντίνοι, οι οποίοι συμπεριλαμβάνονται στο δυτικό μαρτυρολόγιο. Τον 3ο μ.Χ. αι. στη Ρώμη έζησαν και μαρτύρησαν δύο Βαλεντίνοι. Ο ένας γεννήθηκε στο Τέρνι της Ιταλίας στα τέλη του 2ου μ.Χ. αι. ο οποίος έγινε επίσκοπος της πόλης αυτής και μαρτύρησε στη Ρώμη το 268 μ.Χ. περ., όταν ο ύπατος Πλάκιδος, διέταξε τη θανάτωσή του διά αποκεφαλισμού, όταν έμαθε ότι ο γιος του, μαζί με άλλους, έγινε χριστιανός. Ο έτερος Βαλεντίνος ήταν ένας απλός ιερέας που γεννήθηκε και πέθανε στη Ρώμη. Είχε και αυτός την ίδια τύχη με τον προηγούμενο, αποκεφαλίστηκε με διαταγή του Ρωμαίου αυτοκράτορα, Κλαύδιου του Γότθου, έχοντας προηγουμένως χαρίσει την όραση στην κόρη ενός Ρωμαίου ευγενή, οπότε όλη η οικογένεια, αλλά και άλλοι πολλοί, πίστεψε στον χριστιανισμό. Για τον τρίτο Βαλεντίνο γνωρίζουμε μόνο ότι μαρτύρησε στην Αφρική.

ValentineanddisciplesJean de Montbason
Άγιος Βαλεντίνος του Τέρνι, από Lives of the Saints
France (Paris), 1325-1350
Paris, Bibliotheque nationale de France
MS Francais 183, fol. 210v

Η 14η Φεβρουαρίου ορίστηκε ως ημέρα εορτής απάντων των ερωτευμένων και άρχισε να διαδίδεται χάρις στον Άγγλο συγγραφέα του 13ου αιώνα, Geoffrey Chaucer, ο οποίος στο έργο του «Parlement of Foules» έκανε την πρώτη μνεία στην ημέρα αυτή:

«For this was on seynt Valentynes day,
Whan every foul cometh ther to chese his make,
Of every kinde, that men thenke may; […]». (στ. 309-11)St. Valentine_fol.197 croppedΤο Μαρτύριο του Αγίου Βαλεντίνου, από: Vincentius Bellovacensis
Speculum historiale
French (Paris), ca. 1335
Paris, Bibliotheque nationale de France
MS Arsenal 5080, fol. 197

Αργότερα ο Alban Butler αναφέρει στο βιβλίο του (The Lives of the Fathers, Martyrs and Other Principal Saints, 1756–1759) ότι επειδή οι ιερείς ήθελαν να εκριζώσουν τη συνήθεια των νέων της Ρώμης να γράφουν το όνομα των κοριτσιών εν είδει ψηφοφορίας, αντικατέστησαν τη συνήθεια αυτή γράφοντας σημειώματα με ονόματα αγίων. Αυτή η παράδοση, ίσως να στηρίζεται στην αρχαία ρωμαϊκή γιορτή, τα Λουπερκάλια, μία ποιμενική γιορτή εξαγνισμού που τελούταν το διάστημα από τις 13 έως τις 15 Φεβρουαρίου. Φαίνεται ότι απαγορεύθηκε κατά τον 5ο αιώνα, από τον πάπα Γελάσιο και τη θέση της πήρε η χριστιανική εορτή της Υπαπαντής, που εορταζόταν 40 ημέρες μετά τα Θεοφάνεια. Η γιορτή του Αγίου Βαλεντίνου, άγνωστο πώς, πήρε τη θέση της Υπαπαντής, όταν αυτή μεταφέρθηκε από τις 14 Φεβρουαρίου στις 2 του ίδιου μήνα. Φυσικά, αυτή η διασύνδεση των Λουπερκαλίων με τη γιορτή του Βαλεντίνου έχει αμφισβητηθεί. Μία άλλη εξίσου ενδιαφέρουσα θεωρία είναι ότι κατά τη λατρεία της Anna Perenna, στις 15 Μαρτίου περ. οι κάτοικοι της Ρώμης μαζευόντουσαν σε κάποιο άλσος ερωτευμένα ζευγάρια και λάτρευαν τη θεά. Το άλσος αυτό συνέπεσε να βρίσκεται πλησίον του τόπου ταφής του Βαλεντίνου, τη Φλαμίνια Πύλη, αργότερα Πύλη του Αγίου Βαλεντίνου και έπειτα Πύλη του Λαού. Από τον 17ο αιώνα περίπου, οπότε σταδιακά θεσπίζεται η ημέρα του αγίου Βαλεντίνου στις αγγλοσαξονικές χώρες καθιερώνεται η αποστολή αρχικά χειρόγραφων σημειωμάτων και αργότερα έντυπων καρτών. Υπάρχει άλλωστε και ο θρύλος ότι ο Άγιος Βαλεντίνος είχε στείλει επιστολή όντας φυλακισμένος στη σύζυγό του, κλείνοντάς την με το: «Ο Βαλεντίνος σου».

Je suis desja d’amour tanné
Ma tres doulce Valentinée

Κάρολος, Δούκας της Ορλεάνης (15ος αι.)

Die 14 februarii memoria Romae via Flaminia iuxta pontem Milvium, sancti Valentini, martyris. Martyrologium Romanum

Βιβλ.: Jack B. Oruch, St. Valentine, Chaucer, and Spring in February, Speculum, τ. 56 / τχ 3 (July 1981), σ. 534-565.

Martyrologium Romanum, Venetiis, 1784

Advertisements

One thought on “Κραταία ως θάνατος αγάπη…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s